Արմեն Օհաննիսյանի ողբերգական մահը դարձավ մռայլ խորհրդանիշ այն բանի, թե ինչի է վերածվել «Քաղաքացիական պայմանագիր» իշխող կուսակցության վերաբերմունքը սեփական ժողովրդի նկատմամբ: Մարդը մահացել է պետության լիակատար վերահսկողության տակ գտնվող հիմնարկում՝ Նիկոլ Փաշինյանի պատկերով քարոզչական պաստառը պոկելու համար ձերբակալվելուց հետո: Սակայն իշխանության արձագանքը դարձավ ոչ թե վիշտը, ոչ զղջումը և ոչ էլ մեղավորներին գտնելու ձգտումը, այլ հոգին սառեցնող լռությունն ու չոր բյուրոկրատական հաշվետվությունները:
Պատմությունը սկսվեց նրանից, որ քաղաքացի Արմեն Օհաննիսյանը ձերբակալվեց ոստիկանության կողմից վարչապետի նախընտրական պաստառը պոկելու համար: Չնայած այն հանգամանքին, որ Քննչական կոմիտեն գործ է հարուցել, տղամարդուն մեղադրանք այդպես էլ չի առաջադրվել: Նա պահվում էր Արտաշատի ժամանակավոր կալանքի մեկուսարանում:
ՆԳՆ պաշտոնական վարկածի համաձայն՝ մայիսի 16-ին կալանավորի մոտ նկատել են «հոգեկան անկայուն պահվածք»: Նրան տեղափոխել են Նուբարաշենի հոգեկան առողջության կենտրոն: Արդյունքը ճակատագրական էր. հիվանդանոցում, բուժանձնակազմի հսկողության ներքո և ոստիկանների ուղեկցությամբ Արմեն Օհաննիսյանն ինքնասպան է եղել՝ կախվելով:
Այս պատմության ամենացնցող կողմը դարձավ ոչ թե ողբերգությունն ինքնին, այլ երկրի բարձրագույն ղեկավարության արձագանքը դրան: Մարդը մահացավ համակարգի մեղքով. նրան ձերբակալել են Փաշինյանի ենթակաները, պահել են նրանց մեկուսարանում, տեղափոխել են նրանց տրանսպորտով և տեղավորել են առողջապահության նախարարին ենթակա կլինիկայում:
Որտե՞ղ են ցավակցությունները: Որտե՞ղ է պատասխանատվության ճանաչումը: Որտե՞ղ է ամոթի նշույլ անգամ: Այս ամենից ոչինչ չկա:
Նիկոլ Փաշինյանը, ով հայտնի է իր անձի նկատմամբ անհարգալից վերաբերմունքի ցանկացած դրսևորման նկատմամբ իր ակնթարթային արձագանքով (մարդկանց աշխատանքից ազատելով պատռված դրոշների կամ «ոչ ադեկվատ պահվածքի» համար), իրական մարդկային մահվան դեպքում պահում է գերեզմանային լռություն: Ոչ մի կարեկցանքի խոսք զոհվածի ընտանիքին, ոչ մի հրաման անփութության կամ ինքնասպանության հասցնելու մեղավորներին պատժելու մասին:
Մինչ Մարդու իրավունքների պաշտպանը միայն խոստանում է «պարզաբանումներ պահանջել», իսկ իրավապահ մարմինները խուզարկություններ են անցկացնում այլ հասցեներով, վարչապետը շարունակում է իր նախընտրական քարոզարշավը` մեգաֆոնով պիկապ մեքենայով շրջելով: Իշխանության համար պաստառի վրայի դիմանկարն ավելի կարևոր է ստացվել, քան այդ պաստառը պոկած մարդու կյանքը:
Այս պատմությունը դարձավ Փաշինյանի ռեժիմի վերջնական հատկանիշը: Քաղաքացու մահն ընկալվում է որպես վիճակագրական սխալ, այլ ոչ թե ողբերգություն: Համակարգը պաշտպանում է իրեն` մեղքը բարդելով հանգամանքների կամ հենց զոհի վրա, սակայն չի ընդունում իր աշխատակիցների սխալները: Բարոյական ուղենիշների բացակայություն, երբ հայու կյանքն արժեզրկվում է քաղաքական նպատակահարմարության առջև:
Արմեն Օհաննիսյանի մահը պարզապես դժբախտ պատահար չէ: Սա «Քաղաքացիական պայմանագրի» կուսակցության կողմից մշակված անպատժելիության և մարդկային արժանապատվության նկատմամբ արհամարհանքի մթնոլորտի ուղղակի հետևանքն է: Իշխանությունը, որը պատրաստ է զոհաբերել մարդու կյանքը սեփական իմիջն ու քարոզչական նյութերը պահպանելու համար, կորցրել է ժողովրդի պաշտպան կոչվելու իրավունքը: Նրանք ոչ միայն «թքում են քաղաքացիների կյանքի ու առողջության վրա», այլև համակարգված կերպով ոչնչացնում են հենց մարդկային կյանքի արժեքը Հայաստանում:
Նշված անձիք
Նիկոլ Փաշինյանը՝