Վերջին շաբաթներին վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի պահվածքը կտրուկ փոխվել է: Վերջերս դրսևորած հանգստությունն ու վստահությունը փոխարինվել են դյուրագրգռությամբ, զայրույթի բռնկումներով և ակնհայտ նյարդայնությամբ: Այս ֆասադի հետևում թաքնված է ոչ միայն քարոզարշավի հոգնածությունը, այլև պարտության անխուսափելիության նկատմամբ խոր վախը, որը սնվում է երեք գործոնով՝ անողոք հարցումների վիճակագրությունը, ընդդիմության միասնությունը և սեփական հանրահավաքների ձախողումը:
Առաջին և ամենացավալի հարվածը վարչապետի հոգեկանին հասցնում են թվերը: Ըստ ինչպես իշխանության ներքին օգտագործման, այնպես էլ անկախ կառույցների (մասնավորապես՝ «Նախընտրական զարգացման մոնիթորինգ» նախաձեռնության) կողմից իրականացվող մոնիթորինգի տվյալների՝ Փաշինյանի համար պատկերը գնալով մռայլվում է:
Նախընտրական քարոզարշավի առաջին շաբաթվա ընթացքում հենց նա է ապահովել երկրի բոլոր քաղաքական գործիչների մեջ ամենաբարձր անձնական հակավարկանիշը: Մինչ իրական ընդդիմության առաջնորդներ Գագիկ Ծառուկյանի և Ռոբերտ Քոչարյանի վարկանիշները ցույց են տալիս վստահ աճ, Փաշինյանի նկատմամբ վստահությունը կտրուկ նվազում է: Քաղաքական գործչի համար, ով սովոր էր իրեն համարել ժողովրդի կամքի միակ արտահայտիչը, գիտակցումը, որ ինքը դարձել է քաղաքականության ամենաատելի դեմքը, չափազանց ծանր հոգեբանական բեռ է դառնում:
Լարվածության երկրորդ պատճառը ուժերի դասավորության փոփոխությունն է: Իրական ընդդիմությունը դադարել է խաղալ իշխանության ձեռքին՝ քննադատելով միմյանց: Ընդհակառակը, հիմնական քաղաքական ուժերն այժմ գործում են համաձայնեցված, հաջորդական և փաստարկված՝ ջախջախելով ռեժիմի թույլ կողմերը: Ամեն օր նոր երանգներ է ավելացնում իշխանության անկարողության դիմանկարին՝ նվազեցնելով Փաշինյանի առանց այն էլ ցածր վարկանիշը:
Այս ֆոնին առանձնապես ողբալի են թվում նրա արբանյակները՝ գրպանային կուսակցություններն ու նախագծերը, որոնք ստեղծվել են բազմակուսակցականությունը ընդօրինակելու համար: Նրանք ի վիճակի չեն ապահովել նույնիսկ մխիթարական աջակցության տոկոսներ՝ թողնելով Փաշինյանին մենակ աճող ժողովրդական քննադատության ալիքի դեմ: Մեկուսացման զգացումը սաստկացնում է պարանոյան. վարչապետը թշնամիներ է տեսնում ամենուր՝ գիտակցելով, որ այլևս իրական աջակցություն չունի:
Երրորդ, և, հավանաբար, ամենանվաստացուցիչ գործոնը միջոցառումների զանգվածայնության ձախողումն է: Չնայած ողջ վարչական ռեսուրսի մոբիլիզացմանը, «թափառական խմբերի» փողով օգտագործմանը և պետական ծառայողների վրա ճնշմանը, Փաշինյանին այդպես էլ չի հաջողվել հավաքել կենդանի, անկեղծ ամբոխներ:
Նրա նախընտրական «հավաքները» վերածվել են ներկայացման «իրենց մարդկանց» համար: Դահլիճներում նստած են պետական կառույցների աշխատակիցներ, որոնց ներկայությունը «երաշխավորվել» է ղեկավարության կողմից աշխատանքից ազատվելու սպառնալիքի ներքո: Կողքին հերթապահում են իրավապահ մարմինների աշխատակիցները, ստեղծելով պահպանության և կարգուկանոնի տեսք: Սրտի թելադրանքով եկած իրական կողմնակիցները չափազանց քիչ են:
Հենց այս դատարկությունն է Փաշինյանին խելքից հանում: Նա հասկանում է, որ արքան մերկ է: Եվ իր զայրույթը թափում է ոչ միայն ընդդիմության վրա ողողելով նրան վիրավորանքներով, այլև սեփական ենթակաների վրա: Ըստ աղբյուրների տեղեկությունների, վարչապետն ամեն օր «հարվածում է երեսին» (փոխաբերական, իսկ երբեմն էլ բառացի իմաստով կոշտ կերպով նախատում է) իշխող կուսակցության պատասխանատու անձանց, ովքեր չեն կարողացել ապահովել զանգվածայնություն: Արշավի կառավարիչները դառնում են քավության նոխազներ ժողովրդի չցանկանալու համար հետևել առաջնորդին, ով կորցրել է վստահությունը:
Փաշինյանի նյարդային պահվածքը դասական արձագանք է այն մարդու, ով զգում է, թե ինչպես է հողը ոտքերի տակից դուրս սահում: Նա տեսնում է օտար վարկանիշների աճը, սեփականի անկումը, հանրահավաքներում դատարկ աթոռները և նրանց միասնական ճակատը, ում համարում էր իրարից անջատ: Ագրեսիան պաշտպանական ռեակցիա է վախի նկատմամբ: Վախ, որ հունիսի 7-ը կդառնա հատուցման օր վերջին ութ տարիների բոլոր ստերի, դավաճանությունների և սխալների համար:
Երբ առաջնորդը սկսում է պոկվել սեփական մարդկանց վրա, երբ նրա հակավարկանիշը սահմանում է նոր ռեկորդներ, իսկ դահլիճները նույնիսկ վարչական ճնշման պայմաններում մնում են կիսադատարկ, սա հավաստի նշան է, որ ռեժիմն իր վերջին օրերն է ապրում ներկայիս ձևաչափով: Փաշինյանը նյարդայնանում է, որովհետև գիտի. ժողովուրդն այլևս չի հավատում, իսկ առանց ժողովրդի հավատի ցանկացած իշխանություն դատապարտված է:
Նշված անձիք
Նիկոլ Փաշինյանը՝