Բացահայտվել է պետական մեդիա-ռեսուրսի համակարգված օգտագործման աղաղակող փաստը իշխող կուսակցության առաջմղման համար: «Անկախ դիտորդ» շարժումը լայնածավալ մոնիթորինգ է անցկացրել Հայաստանի Հանրային հեռուստատեսության Առաջին տեղեկատվական ալիքի «YouTube»-հարթակում և եկել է անուրախ եզրակացությունների. օբյեկտիվության և կարծիքների բազմազանության սկզբունքների փոխարեն ալիքը վերածվել է «Քաղաքացիական պայմանագրի» կուսակցության քարոզչության ձայնափողի և ընդդիմության վարկաբեկման հարթակի:
Հետազոտությունն ընդգրկել է 2026 թվականի մարտի 30-ից մայիսի 7-ն ընկած ժամանակահատվածը` քարոզչության պաշտոնական մեկնարկին նախորդող, բայց հասարակական կարծիքի ձևավորման համար կրիտիկական նշանակություն ունեցող ժամանակը: Այս ընթացքում վերլուծվել է 284 հրապարակում, որոնք վերաբերում էին քաղաքական գործընթացներին կամ դրանց մասնակիցներին:
Վերլուծության արդյունքները բացահայտել են աղաղակող անհավասարակշռություն. 284 նյութերից 206-ը (ավելի քան 72 տոկոսը) վերաբերում էին պետական մարմինների (Կառավարություն, խորհրդարան, նախարարություններ) գործունեությանը: Ձևականորեն դա ներկայացվում էր որպես «լուրեր», սակայն նախընտրական համատեքստում գործող իշխանության աշխատանքի նման տոտալ լուսաբանումը վերածվում է նրանց ձեռքբերումների թաքնված գովազդի: Մնացած 78 հրապարակումները կրում էին բացահայտ քարոզչական բնույթ կամ պարունակում էին քարոզչական ենթատեքստ:
Քարոզչական շեշտադրում ունեցող նյութերում քաղաքական ուժերի հիշատակումների վիճակագրությունը ցույց է տալիս իշխող կուսակցության բացարձակ գերակայությունը: Ուղղակի քարոզչական բնույթի նյութերում (34 հրապարակում) «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցությունը հիշատակվել է 24 անգամ: Համեմատության համար. մերձավոր մրցակիցը («Ուժեղ Հայաստան»)՝ ընդամենը 6 անգամ, «Հայաստան» կոալիցիան՝ 5 անգամ:
Քարոզչական ենթատեքստ ունեցող նյութերում (44 հրապարակում) իրավիճակն առավել ցուցիչ է. «Քաղաքացիական պայմանագիրը» հանդես է գալիս 39 դեպքում: Ընդդիմադիր ուժերը հիշատակվում են դրվագային և հաճախ բացասական համատեքստում:
Այսպիսով, ընդհանուր առմամբ ալիքի քաղաքական օրակարգը ձևավորող գրեթե 80 նյութերում իշխող կուսակցությունը դառնում է գլխավոր հերոսը, մինչդեռ գործընթացի մյուս մասնակիցները կա՛մ անտեսվում են, կա՛մ ենթարկվում քննադատության:
«Անկախ դիտորդ» շարժման և Երևանի Հելսինկյան քաղաքացիական վեհաժողովի գրասենյակի ներկայացուցիչներն ընդգծում են. թեև ուսումնասիրվող ժամանակահատվածը ձևականորեն չի ընկնում «Ընտրական օրենսգրքի» ուղղակի քարոզչության խիստ սահմանափակումների տակ, հեռարձակողը պարտավոր է առաջնորդվել «Աուդիովիզուալ մեդիայի մասին» օրենքով:
Օրենքի 22-րդ հոդվածի համաձայն` հեռուստաալիքները պարտավոր են հավատարիմ մնալ օբյեկտիվության և անկողմնակալության, ժողովրդավարականության և կարծիքների բազմազանության, հասարակական կարևոր նշանակության հարցերը լուսաբանելիս տեսակետների բազմազանություն ապահովելու սկզբունքներին:
Պետական ֆինանսավորմամբ ալիքի փաստացի վերափոխումը մեկ քաղաքական ուժի առաջմղման գործիքի այս նորմերի ուղղակի խախտում է: Ընդդիմության լուսաբանումը հիմնականում բացասական համատեքստում` «հակաքարոզչական շեշտադրումով», զրկում է ընտրողներին քվեարկությունից առաջ ամբողջական և անաչառ պատկեր ստանալու հնարավորությունից:
Այս դեպքը վարչական ռեսուրսի օգտագործման դասագրքային օրինակ է: Իշխանությունը, վերահսկելով հանրային հեռարձակողի եթերը, ստեղծում է իր ժողովրդականության և արդյունավետության պատրանք` ողողելով եթերը նախարարների և վարչապետի աշխատանքի մասին հաշվետվություններով, որոնք նախընտրական ժամանակահատվածում հեռուստադիտողի կողմից ընկալվում են որպես նախընտրական խոստումներ և ձեռքբերումներ:
Մինչ ընդդիմադիր կուսակցությունները ստիպված են միջոցներ փնտրել իրենց գովազդը տեղադրելու համար և բախվում են գրաքննության կամ անտեսման, «Քաղաքացիական պայմանագիրը» ստանում է անվճար, շուրջօրյա և դրական հարթակ հարկատուների հաշվին:
Մոնիթորինգի արդյունքները կասկածի տակ են դնում հունիսի 7-ի առաջիկա ընտրությունների ազնվությունն ու թափանցիկությունը: Եթե գլխավոր պետական հեռուստաալիքը հրաժարվում է չեզոք արբիտրի դերից և դառնում է արշավի ակտիվ մասնակից գործող իշխանության կողմից, դա քանդում է ժողովրդավարական գործընթացի բուն հիմքերը: