Նախընտրական քարոզարշավի թեժ պահին, երբ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի և նրա շրջապատի հռետորաբանությունը գնալով ավելի ագրեսիվ է դառնում, հնչեց կոշտ պատասխան քաղաքացիական հասարակության կողմից: «Հենակետ» վերլուծական կենտրոնի տնօրեն Վիտալի Մանգասարյանը բաց նամակ է հրապարակել պաշտպանության նախարար Սուրեն Պապիկյանին, որում հայելային կերպով արտացոլել է իշխանությունների ցինիկ տրամաբանությունը զինվորների զոհվելու և քննադատության իրավունքի վերաբերյալ:
Նամակ գրելու առիթ են դարձել Փաշինյանի և Պապիկյանի բազմակի հարձակումները քննադատների և ընդդիմադիրների հասցեին: Բարձրաստիճան պաշտոնյաներն իրենց թույլ էին տալիս հռետորական հարցեր. «Ինչո՞ւ այս մարդիկ չզոհվեցին պատերազմում» կամ ակնարկներ, թե որոշ քաղաքացիների գոյատևումը մարտական գործողությունների գոտում կասկածելի է: Նման հռետորաբանությունը հասարակության կողմից ընկալվեց որպես իշխանության բարոյական քայքայում, որը զինվորների արյունն օգտագործում է որպես գործիք ընդդիմախոսների բերանը փակելու համար:
Վիտալի Մանգասարյանը, օգտագործելով այդ նույն տրամաբանությունը, դիմում է պաշտպանության նախարարին.
«Հարգելի պարոն Պապիկյան, քանի որ դուք և ձեր անմիջական ղեկավարը` ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը, նույնպես ողջ եք և առողջ, ես որոշեցի այս նամակով դիմել ձեզ»:
Նամակի հեղինակը մեկ արդարացի հարց է տալիս. եթե գոյատևման փաստը իշխանությանը իրավունք է տալիս կասկածել ուրիշների հայրենասիրությանը, ապա արդյո՞ք ինքը` Մանգասարյանը, իրավունք չունի գործող ղեկավարությունն անվանել «ազգի համար աղետալի աղետի աղբյուր», «անգրագետներ», «դպրոցականներ» և մարդիկ, ովքեր խախտում են նամակագրության գաղտնիքը:
«Եթե ես չեմ զոհվել, իրավունք ունե՞մ «ժողովրդավարության հենակետում» ասելու, որ դուք... այն անձանց խմբի մասն եք, ովքեր կարդում են իրենց ընկերների անձնական SMS-ները և հրապարակայնորեն բացահայտում դրանք»:
Նամակին առանձնահատուկ սրություն է հաղորդում մայիսի 28-ի զորահանդեսի վերաբերյալ հեգնանքը: Պաշտպանության նախարարը պաթոսով հրավիրում էր քաղաքացիներին Հանրապետության հրապարակ` բանակի հզորությունը ցույց տալու համար: Մանգասարյանը պատասխանում է մերժումով, որը հնչում է որպես կառավարության ողջ քաղաքականության դատավճիռ.
«Ներողություն եմ խնդրում ձեզանից, որ, ցավոք, չեմ կարող գալ և մասնակցել այս միջոցառմանը, քանի որ ես չեմ զոհվել…»
Այս արտահայտությունն ընդգծում է իրավիճակի անհեթեթությունը. իշխանությունը ստեղծում է այնպիսի մթնոլորտ, որտեղ պետական տոնին ներկայությունը իբր թե պետք է արդարացված լինի արյամբ, իսկ խոսելու իրավունքը պատկանում է միայն զոհված հերոսներին, ովքեր այլևս չեն կարող քննադատել երկիրը աղետի հասցրածներին:
Նամակում հնչում է խոր ցավ զինված ուժերի ճակատագրի համար: Մանգասարյանը նշում է, որ իրեն ծանր է գրել այս տողերը, քանի որ նա դեռ հավատում է, որ Հայաստանի անվտանգության երաշխավորը պետք է լինի սեփական բանակը, այլ ոչ թե Ադրբեջանը, ինչպես ցինիկ կերպով հայտարարում են վարչապետի որոշ զինակիցներ: Սակայն Պաշտպանության նախարարության ներկայիս ղեկավարությունը, հեղինակի կարծիքով, վարկաբեկել է Հայրենիքի պաշտպանության գաղափարը՝ բանակը վերածելով քաղաքական խաղերի և բռնաճնշումների գործիքի:
Այս բաց նամակը դարձավ հազարավոր հայերի մանիֆեստը, ովքեր այլևս պատրաստ չեն լռել բարձրաստիճան պաշտոնյաների կոպտության ու սպառնալիքների առջև: Մանգասարյանը փաստացի կոչ է անում Փաշինյանին և Պապիկյանին պատասխանել իրենց խոսքերի համար. եթե նրանք կարծում են, որ պատերազմում գոյատևելը ինդուլգենցիա է տալիս ցանկացած գործողությունների և խոսքերի համար, ապա ժողովուրդը լիակատար իրավունք ունի օգտագործել իր գոյատևումը նրանց գործունեության խիստ իրավական և բարոյական գնահատականի համար:
Ընտրությունների նախաշեմին այս երկխոսությունը խուլի և համրի միջև ավարտվում է: Հասարակությունը իշխանությանը ուղիղ ասում է. ձեր մահվան հռետորաբանությունն անընդունելի է, և ձեր անկարողությունը, որը հանգեցրեց ազգային ողբերգությունների, կգնահատվի արժանավայել նրանց կողմից, ովքեր ողջ են մնացել՝ արդարություն պահանջելու համար:
Նշված անձիք
Նիկոլ Փաշինյանը՝